verbindt wie mee wil blijven bewegen


Het kerstspel in de kerk van Bredevoort – foto’s en inleiding

Humor en ernst wisselen elkaar af, maar ontaarden nergens

Ieder jaar voeren leerkrachten en ouders van de Vrije school “de Esch’ in Winterswijk de kerstspelen op voor de kinderen, ouders en andere belangstellenden. Het zijn van oorsprong middeleeuwse spelen. En het is in elke vrijeschool, waar ook ter wereld, gewoonte geworden deze spelen op te voeren, uiteraard vertaald uit het dialectische Duits in de eigen (oude) taal.

De spelen zijn afkomstig uit Boven Hongarije, uit het dorpje Oberufer. Duitse immigranten hebben ze waarschijnlijk al in de 16e eeuw meegebracht. Karl Julius Schroër ontdekte deze spelen en bemerkte dat ze in de 19e eeuw nog precies zo opgevoerd werden. Zingend trokken de boeren door het dorp, waarbij ze tenslotte in de herberg bijeenkwamen om daar de spelen te laten zien. De eenvoudige weergave van de bijbelse verhalen maakte diepe indruk en liet lang een mooie herinnering achter. Een typisch middeleeuws element zijn de “ommegangen, waarbij de hele spelersgroep zingend door de zaal trekt en dat wat er gespeeld is of zal worden bezingt.

Wij voeren ze nog steeds op omdat we de spirituele inhouden die erin verborgen zitten willen geven aan de kinderen en hun ouders. De drie spelen zijn met elkaar verbonden. Het paradijsspel vertelt het scheppingsverhaal, zoals dat in de bijbel staat. Andere jaren werd het in Winterswijk opgevoerd, dit jaar niet. In het Drie Koningenspel zien we duidelijk goed en kwaad uitgebeeld. Het Drie Koningenspel wordt in Winterswijk niet opgevoerd.

Kerstspel

Het kerstspel, het meest bekende van de drie, valt op met de uitgebreide begroeting; alles en iedereen wordt gegroet. Het hele spel is een afwisseling van ernst en humor, zonder ooit dat waar het om gaat, belachelijk te maken.

Het eigenlijke spel begint met de aankondiging van de engel aan Maria. Al snel gaan Jozef en Maria op weg naar Betlehem, waar ze door de waarden ruw worden weggestuurd. Eén van de meest intense en verstilde momenten is de geboorte, met aansluitend de wiegeliederen van Jozef en Maria.

Na één van deze ommegangen begint het Herdersspel. Omslachtig klagen ze hun nood over kou en armoe met zelfs een woordenwisseling over wie er het ergst aan toe is. Als de engel hen van de geboorte van het Christuskind vertelt, besluiten ze het Kind te zoeken.

Humor en ernst wisselen elkaar af, maar ontaardt nergens. Een verstild moment volgt als ze het Kind in de kribbe vinden en aanbidden.

Foto’s van de generale repetitie en de opvoering in de Joriskerk Bredevoort, donderdag 22 december 2016

Geschreven door Onbekend