verbindt wie mee wil blijven bewegen


Antroposofische parafernalia – Walasco

Zo nu en dan zie je ze nog wel eens, de originele Verkadealbums van vlak na de Eerste Wereldoorlog met de plaatjes ter grootte van een creditcard. Meestal smaakvolle aquarellen van Cees Rol en Jan Voerman jr. en sen. Dat was nog eens reclame. Opvoedend en mooi ook, het volk werd geschoold en opgevoed door Heymans en Thijsse. Heel wat anders dan de voetbalplaatjes en Amerikaanse filmsterren van na de Tweede Wereldoorlog. Piet Kraak Stormvogels, Loek Biesbrouck DOS, Doris Day in badpak en Roy Rogers met zijn paard Trigger. Weg verheffing van het volk, welkom infotainment.

walascoOok antroposofische inhouden hebben hun weg via een ander medium naar de mensen gevonden. Door Waldorf-Astoria-sigarettenblikjes kreeg de Duitse soldaat tijdens de 1e wereldoorlog naast het sigarettenrantsoen  een in het Walascosigarettenblikje gevouwen boekje. Slecht papier, dat wel, maar een bijzondere inhoud. Gedichten van Christian Morgenstern, sprookjes van Grimm, Des Knaben Wunderhorn en delen uit de Mysteriedrama’s van Rudolf Steiner ‘Der Seelen erwachen’.

Blikje en boekje liggen hier voor mij. Al vele jaren gekoesterd. In Stuttgart wordt verteld dat de Waldorf-Astoria-sigarettenfabriek nauwkeurig bijhield dat de teksten in de goede volgorde naar de legereenheden gingen. De dosering van de teksten stond onder een streng systematische logistiek. Dus onderling ruilen hoefde niet .… zolang het goed ging. Later pas werd: ‘Sag mal Günther, hast du für mich Morgenstern, ich hab Robert Hamerlings ‘Germanenzug’ doppelt’, gehoord.

Blikje en boekje lijken al zo’n 90 jaar een twee-eenheid, maar dat is niet zo. Mijn boekje kwam uit een legaat. ‘Van het westelijk front’, was de aanvullende informatie. Mijn blikje kwam van een collega die het weer had gepakt uit het naaimandje van zijn (toenmalig) Oostduitse schoonmoeder. Het oostfront dus. De Masoerische meren?

West en oost, het past precies.

Who was talkin’ about that twain that never met?

Geschreven door Gerard Reijngoud

Gerard Reijngoud is vrijeschoolleraar in Leiden en Arnhem geweest, en heeft bij de Landelijke Begeleidingsdienst gewerkt.

Gepubliceerd in de Lerarenbrieven Pasen 2009

neem als (oud-) vrijeschoolleraar een abonnement op de Lerarenbrieven voor € 25,- via de redactie