verbindt wie mee wil blijven bewegen


Over de heg – berichten uit het reguliere veld. Ontscholen!

‘Waldorf für Erwachsene’ kopte de Süddeutsche Zeitung boven een artikel over Knowmads, de Amsterdamse businessschool die nog het meest wegheeft van een radicaaldemocratisch piratenschip. Knowmads is een eenjarige, ongesubsidieerde opleiding voor (jong-)volwassenen waar ‘changemakers’ worden opgeleid. De studenten zijn tussen de 20 en 30 jaar oud, maar er zijn uitzonderingen. Floris Koot, facilitator (leraar): ‘We nemen mensen aan die verlangen naar creativiteit en ontwikkeling, die eraan toe zijn om een nieuwe levensrichting op te pakken.’ Dat doen studenten vervolgens in alle vrijheid: ze krijgen meteen een deel van hun collegegeld terug in handen om zelf workshops in te kopen. Floris: ‘Je ontwikkelt hierdoor op levenservaring. Het maakt bijvoorbeeld veel uit of je al eens echt verliefd bent geweest, of gehuild hebt over een verbroken relatie.’ Wat is dit voor een school?

Floris: ‘We beginnen met het ‘ontscholen’ van studenten. Aan het begin van zo’n les zeg ik: ‘We beginnen nu’ – en vanaf dan hou ik m’n mond. Een stilte valt. ‘Wat is de bedoeling?’ vraagt er dan iemand. ‘We zijn begonnen’, zeg ik dan. Al snel komen ze dan op het idee om er zelf een waardevol moment van te maken. Het schoolse denken, ‘Wat verwachten ze van me?’ werkt bij ons niet. Je moet zelf iets starten,’ zegt Floris. ‘Een cijfer zegt niets – en als je leert om dat cijfer te halen, wat leer je dan eigenlijk? Door echte projecten voor het bedrijfsleven te doen maak je de ambiguïteit van de werkelijkheid mee. Bijvoorbeeld een opdrachtgever die zegt: ‘Dit plan vind ik helemaal niks. Maar jeetje, de manier waarop jullie dit benaderen is zó leuk, kan ik daar meer van krijgen?’ De woorden ‘leuk’, ‘gek’ en ‘magisch’ zijn sleutelwoorden op Know­mads. Maar studenten komen er ook zichzelf en hun frustraties tegen en maken daarin een persoonlijke ontwikkeling door.

Floris: ‘We hebben drie leerlijnen. Ten eerste je persoonlijke ontwikkeling – door je neus achterna te lopen. De tweede lijn ga je met je ‘tribe’, de groep studenten met wie je uit vrije wil samenwerkt. We hanteren dan werkvormen als deep democracy en non-violent communication. Zo kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat, als twee studenten de school een maand willen kapen, iedereen daar ook echt in mee kan.’Een derde leerlijn bestaat uit het doen van reële projecten voor bedrijven. Floris: ‘Het is belangrijk dat de buitenwereld hier binnenkomt. Zo kunnen ze zich toetsen –  zijn we nou slim bezig of toch niet?’ Daarom zijn er ook de openbaar toegankelijke ‘What-the-fuck’-lezingen en kan iedereen op maandagochtend aanschuiven op de Ferdinant Huckstraat 64 in Amsterdam, voor ontbijt.

Knowmads bestaat nu zo’n vijf jaar. Het leverde 80 studenten af van 22 nationaliteiten, die inderdaad na deze opleiding van levensrichting veranderden. Ze startten een eigen bedrijf, gingen alsnog (of weer) studeren of keerden – zelfs dat kan – met nieuwe inzet en zin terug naar hun oude beroep. Enthousiaste ex-studenten openen momenteel vestigingen in Hanoi, Sevilla en Berlijn. Floris: ‘Wat ons opvalt: ook de verhouding met hun ouders verandert na de opleiding – door de vermogens die ze mee terug nemen.’ Wellicht een teken van een nieuwe, echte volwassenheid. In een volgend nummer lees je hier meer over.

Geschreven door Evelien Nijeboer

Evelien Nijeboer is vrijeschoolouder, kunstenaar en freelance journalist

Bron: Seizoener – zomer 2015

Volg Seizoener op Facebook

(Foto: Geraldina Metselaar)