De tijd van de heilige nachten

Persoonlijk verslag door Marion Kuipéri van een lezing “De tijd van de heilige nachten” door Bastiaan Baan

Vanouds is de Kersttijd een ‘uitgespaarde’ tijd in het jaarverloop. Een periode om terug te kijken met het oog op de toekomst.

Ik was aangenaam verrast dat er een lezing zou plaatsvinden over de tijd van de heilige nachten omdat de wens om me daarmee meer te verbinden al enkele jaren sluimerde.

Deze tijd loopt van 24 december t/m 6 januari en behelst daarmee 12 dagen en 13 nachten. De valkuil is dat we denken dat met 31 december de kerst voorbij is. Wanneer je deze tijd als een overkoepeling kunt zien, zul je hem ook anders beleven.

Bastiaan Baan schetst hoe de natuur en de natuurwezens zich voorbereiden op de komende kersttijd: “Spoedig schijnt de zon in de aarde”. Hoe kun je dit gewaarworden, vraagt hij zich af, hoe kan een mens dat beleven? Het prettige is dat hij in z’n lezing concreet wordt en in dit geval aangeeft dat we op kerstavond de natuur in moeten gaan, “dan kun je iets gewaarworden van het huwelijk tussen hemel en aarde, tussen de geestelijke en de materiële wereld”.

Volgens Steiner is de kersttijd een gunstige tijd voor meditatiewerk en het is een gunstige tijd om een ‘luisterend leven te leiden’: innerlijk stil en ontvankelijk te worden en nieuwsgierig wat deze tijd van de heilige nachten je te bieden heeft.

Dromen noteren voor toekomstvragen en terugblikken

Er is nog meer: het is de tijd van vragen te stellen (hiervoor kun je je dromen gebruiken en een dromenboek bijhouden) en het is de tijd om terug te kijken op het afgelopen jaar met het oog op de toekomst. Naast de gebruikelijke terugblik iedere dag kan in deze tijd een grote terugblik plaatsvinden (wat heeft zich voltrokken het afgelopen jaar?) om zonodig je koers bij te stellen.

Een terugblik is niet mogelijk zonder herinnering. Doorgaans hebben we een passieve houding t.o.v. onze herinnering, de vraag is hoe we onze herinnering kunnen cultiveren.

Bastiaan Baan geeft drie stappen aan voor deze grote terugblik en deelt vervolgens met ons hoe hij dit in zijn persoonlijke leven vormgeeft.

Een uiterlijke reconstructie maken van de gebeurtenissen, zo helder en exact mogelijk. Hiervoor heb je je agenda nodig. Je bladert hem door en vraagt je af: wat gebeurde daar, wat is je overkomen en wat heb je doelbewust zelf gekozen. En ook: wat is de verborgen agenda van de gebeurtenissen die je zijn overkomen, is er een rode draad?

Herinneringen niet alleen voorstellen, maar ook doorvoelen. Bijvoorbeeld tien minuten nog een keer doorleven en ze dan weer ‘stallen’.

Hij stelt zichzelf de volgende vragen: kan ik nu doorvoelen hoe ik dat deed, stortte ik me in het avontuur of heb ik gewikt en gewogen, hoe reageerde ik op gebeurtenissen die me overkwamen: opstandig of als een gelegenheid om een stap voorwaarts te doen.

Kan ik uit het voorafgaande een wilsbesluit maken? 31 december zit precies in het midden, de zes dagen ervoor kun je terugblikken, de komende zes dagen kun je je richten op de toekomst.
Wat is de opgave voor het komende jaar, is er een motto? ‘Ik kan even helemaal bij mijzelf komen, terug naar m’n intenties. Van m’n dagelijkse agenda naar m’n agenda die ik had voor ik geboren werd, m’n kosmische agenda.

Bastiaan Baan is geestelijke van de Christengemeenschap en heeft verschillende boeken geschreven over meditatie, inwijding en Christendom. Ik was onder de indruk van hem. Hij sprak fijnzinnig en koos z’n woorden weloverwogen waardoor het af en toe poëzie leek. Het was duidelijk dat hij, hoewel de stof niet alledaags was en zeker niet eenvoudig, wat hij zei doorleefd had. Daardoor waren er voor mij bijzondere momenten: een volle zaal helemaal stil, geen kuchje, niets.

Nog een mooi citaat: “De vensters van de geestelijke wereld staan open en de engelen kunnen naar beneden kijken”.

Ik wens jullie bijzondere nachten toe.

Marion Kuipéri