verbindt wie mee wil blijven bewegen


Wanneer gaat ons bovenbouwkoor echt zingen?

Wat maakt een werk geschikt voor een koor van pubers en wat maakt dat ze het hele jaar de lol erin houden?

Een van mijn eerste herinneringen aan het schoolkoor van De Vrije School Den Haag stamt uit 1980. Tijdens de voor mijn gevoel ellenlange uitzending van de kroning van prinses Beatrix zongen ze de ‘Krönungsmesse’ van Mozart maar ook ‘Waardoor is de aarde zo rijk en zo schoon?’ van Zagwijn. Sindsdien krijg ik van dit laatste lied altijd kippenvel; als eersteklasser, als de grote kinderen het zongen en later toen ik het zelf mee mocht zingen.

Inmiddels is het (tot mijn grote spijt) geen repertoirestuk meer van het koor en het is me sinds ik de koorzang leid de afgelopen twaalf jaar ook niet gelukt het weer op het repertoire te krijgen. Ze willen het niet meer zingen…! Ik heb de moed nog niet helemaal opgegeven maar het is een merkwaardige uitzondering in het repertoire dat ik voor het koor kies.

Echt zingen

Onder mijn voorganger Leo Rijkaart heb ik zelf in het koor vier jaar meegemaakt bij welke werken we pas echt gingen zingen en van die ervaring maak ik nog steeds dankbaar gebruik. Maar wat zijn dan de criteria? Wat maakt een werk geschikt voor een koor van pubers en wat maakt dat ze het hele jaar de lol erin houden? Wat is een echt vrijeschoolkoor-werk?

Het ‘Requiem’ van Mozart! Zeg maar ‘de moeder aller door vrijeschoolkoren uitgevoerde koorwerken’. Wat mij betreft verdienen het ‘Requiem’ van Cherubini, het ‘Stabat Mater’ van Dvořák en de ‘Messa di Gloria’ van Puccini dezelfde status en  blijven natuurlijk een heleboel werken hier ongenoemd.

Topdelen

Alle bovenstaande werken hebben een ‘topdeel’. Een deel waardoor het koor in één keer verkocht is. Bijvoorbeeld het ‘Credo’ bij Puccini en het ‘Eia Mater’ bij Dvořák . Daar begin je dus mee: de eerste klap is een daalder waard. Maar dan ben je er nog niet. Voor mij van wezenlijk belang is dat je als docent vol bent van het werk. Totaal gepassioneerd, geen theater maar echt! Want alleen dan kun je het werk een jaar lang verkopen en in laten studeren en worden wellicht alle delen ‘topdelen’.

De keuze hangt dus ook voor een groot deel af van wie er voor het koor staat. Als oud-leerling van Konrad Boehmer zal ik bijvoorbeeld nooit gepassioneerd kunnen worden van de ‘Carmina Burana’ van Orff. Dat werk zal onder mijn leiding dan ook nooit gezongen worden. Ook zijn er veel werken die door hun technische moeilijkheid afvallen maar desalniettemin door het koor geweldig zouden worden gevonden. Denk hier bijvoorbeeld aan ‘Ein Deutsches Requiem’ van Brahms en de ‘passies’ en ‘Hohe Messe’ van Bach.

Het blijft ook altijd een uitdaging om het repertoire te blijven vernieuwen en niet steeds op de gebaande paden te blijven. Vorig jaar bleek ‘Cherubini’ zeer geslaagd en dit jaar zingen we voor het eerst ‘Ballad of Heroes’ van Britten en twee delen uit ‘Ein Deutsches Requiem’. En als de sfeer er goed inzit wellicht…Zagwijn?!

 

Op 24 juni 2016 bracht de bovenbouw, onder begeleiding van het orkest van De Vrije School Den Haag, het prachtige ‘Requiem’ van Cherubini ten gehore in de Antonius Abtkerk. Een indrukwekkende uitvoering die werd geleid door Douwe Klinkenberg. Zie filmpjes.

Een greep uit de reacties op Facebook:

‘Prachtig concert! Ontroerend om te zien hoe de kinderen zich de muziek eigen hebben gemaakt. Pubers en jongvolwassenen. Ongemakkelijke lange armen, giechelende meisjes. Van te voren nog stoere teksten dat ze er echt geen zin in hebben maar als de eerste noot gespeeld is, volledige overgave en trotse blikken. En na afloop, een kop groter, een ervaring wijzer en dat applaus… Dat willen ze nog wel een keer! #dankbaar’

‘Het was een van de mooiste opvoeringen waarvan wij intens hebben genoten. Hartelijk bedankt hiervoor!’

‘Ook wij hebben enorm genoten. Indrukwekkend hoe zoveel jongeren samen met elkaar dit neerzetten. Chapeau!’

‘Prachtig ! Wat een voorrecht als je kind op een vrijeschool mag zitten. Traantje weggepinkt?’

‘Genoten! Wat een bevoorrechte kinderen en ouders!’

‘Het was een mooie avond. Complimenten voor Douwe en zijn collega’s die dit allemaal mogelijk hebben gemaakt. Dank je wel! Leuk om te zien dat de kinderen genoten. En dat docenten meezongen. Volgend jaar weer.’

‘In stille ontroering…’

 

Geschreven door Douwe Klinkenberg

Foto’s: Jessica Vogel

Uit: schoolkatern Seizoener Winter 2016