Vrijeschoolvisie op onderwijs 2032

De Vereniging spreekt namens de vrijescholen in de maatschappelijke dialoog over het onderwijs van de toekomst. Deze is door het Platform Onderwijs2032 in februari 2015 gestart. In oktober 2015 presenteerde het platform de eerste bevindingen in een advies op hoofdlijnen. Na deze publicatie zijn de platformleden opnieuw in gesprek gegaan met het onderwijsveld en ontvingen veel inhoudelijke reacties. Op basis van al deze input werken de Platformleden de hoofdlijnen nu verder uit tot een gedragen eindadvies. Dat wordt in januari 2016 aan staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) overhandigd.

Vrijeschoolse visie op onderwijs 2032

De Vereniging van vrijescholen kan zich in grote lijnen vinden in het eerste adviesrapport. Echter, op een aantal punten dient een aanscherping gemaakt te worden. Hieronder staan de belangrijkste punten genoemd.

Persoonsvorming van leerlingen is hét centrale uitgangspunt

De persoonsvorming van leerlingen staat centraal in het vrijeschoolonderwijs: waarde gedreven onderwijs. Voor vrijescholen is dat een essentieel uitgangspunt in de pedagogische visie en bij de invulling van het onderwijs. Ruimte en brede aandacht voor de persoonsvorming van leerlingen zou ook in het betreffende rapport hét belangrijke vertrekpunt moeten zijn. In de uitvoering van het advies komt dit nog te weinig aan de orde.

Leerkracht als professional

Er moet meer aandacht komen voor de rol van de leerkracht, als professional en als onderwijsarchitect. Bevoegd, maar vooral bekwaam. Lesgeven moet méér zijn dan slechts het toepassen van methodieken en het volgen van procesmatigheden. Het aantal verplichtingen dat op scholen en leerkrachten afkomt en dat afhoudt van de onderwijstaak moet sterk gereduceerd worden.

Onderwijskwaliteit wordt vormgegeven door de scholen

Scholen moeten de ruimte hebben hun eigen onderwijskwaliteit vorm te geven en moeten meer beoordeeld worden op DIE onderwijskwaliteit die zij ZELF relevant vinden en gekozen hebben. Zij kunnen dat zelf inzichtelijk maken, dragen daar verantwoordelijkheid over en kunnen daarop worden getoetst.

Samenhang in onderwijs en curriculum

Leerstof en vakken moeten niet op zichzelf staan. In de verdieping van de lesstof, het leren en het toepassen van kennis en vaardigheden dient een onderlinge samenhang te bestaan, zoals dat bijvoorbeeld is vormgegeven in het vrijeschoolse periodeonderwijs.

Leren door te spelen en te ervaren

Leerlingen moeten de ruimte hebben om te leren door te spelen, te doen en te ervaren. Vooral kleuters leren spelenderwijs. Dat geldt, in reflectie op het advies, voor de accenten die worden gelegd op de vakken Engels en mediawijsheid. Leer kinderen niet een kunstje, maar zorg voor begrip, aansluiting en verbinding met de wereld om hen heen.

Toekomstgericht onderwijs

In het onderwijs moet er aandacht zijn voor de unieke kwaliteiten van iedere leerling. Dat vraagt iets van de leerkracht én dat vraagt iets van het onderwijssysteem en de examinering. Om deze talenten op het juiste niveau aan te spreken moet het mogelijk zijn gedifferentieerd te kunnen werken op school, zodat aansluiting wordt gezocht bij de mogelijkheden en talenten van de individuele leerling.

Ouders hebben keuzevrijheid van onderwijs

Ouders moeten terecht kunnen op de school van hun keuze. Het moet eenvoudiger worden om nieuwe (kleinschalige) vrijescholen te starten die lokaal voorzien in een serieuze behoefte aan vrijeschoolonderwijs. Er moet meer ruimte komen binnen landelijke en lokale kaders. Ook moet het moet mogelijk worden voor vrijescholen om kleinschalige vmbo-kader of basisscholen op te richten.

Download het hele rapport